GIFTED FİLM ANALİZİ
Gifted filmi, Marc Webb yönetmeliğinde 26 Mayıs 2017 yılında sinemada izleyiciler ile
buluşmuştur.
Mary Adler 7 yaşında küçük bir kız çocuğudur. Henüz 6 aylıkken annesi intihar etmiştir.
Annesi ölmeden önce çocuğunu kardeşine emanet etmiştir. Bu nedenle Mary dayısı Frank ile
birlikte Florida’da yaşamaktadır. Mary’ın annesi üstün yetenekli bir bireydir ve genetik aktarım
dolayısıyla bu özelliği kızında da bulunmaktadır. Mary da annesi gibi matematik alanına çok
ilgili ve matematik ile ilgili fazlasıyla bilgilidir. Mary okula başladığı ilk gün matematik
alanında akranlarına göre farklı ve ileri seviye bir performans sergiler. Bu durum öğretmenin
dikkatini çeker ve öğretmeni Mary’in üstün yetenekli bir çocuk olduğunu öğrenir. Mary’in
öğretmeni, Mary’in eğitimi için bulunduğu okulun yeterli olmayacağını düşünmektedir. Okul
idaresi ile birlikte Frank ile bu durumu konuşurlar ve özel bir okula burslu bir şekilde
gidebileceğini söylerler fakat Frank kabul etmez. Mary’ın büyük annesi Evelyn, Mary’ın
milyonda bir görülen matematik zekası olduğuna inanır ve onu en iyi okullarda okutmak için
velayetini almak ister. Frank ve Evelyn velayet mücadelesi içerisine girer. Mahkeme ise Mary’ı
bakıcı bir aileye verir ve bu süreç Mary’ı için oldukça üzücü geçer. Mary’ın öğretmeni bir gün
bir ilan görür. Bu ilanda Mary’in tek gözlü kedisinin ilanıdır ve Frank’a haber verir. Bunun
üzerine Frank kediyi alır ve Mary’ın birlikte yaşadığı ailenin yanına gelir. Evelyn, Mary için
özel hocalar tutmuştur ve bu zekanın bir sorumluluğu olduğunu düşündüğü için matematik alanı
ile ilgili çalışmalar yaptırmaktadır. Mary ile Frank’ın arası düzelir ve beraber yaşamaya
başlarlar. Bu süreçte Mary hem kendi okulunda yaşıtları ile beraber eğitim görür hem de
üniversite de ileri seviye eğitim alarak yaşamını sürdürmektedir.
Mary üstün yetenekli bir çocuk olması dolayısıyla filmde üstün yeteneklilere özgü özellikleri
dikkat çekmektedir. Üstün yetenekli bir çocuk olan Mary’ın ilk ve en dikkat çekici özelliği
yaşından beklenmeyen bir konu olan matematiğe olan ilgisidir. Matematik merakından dolayı
yine yaşından beklenmeyen bir performansla çok fazla araştırma yapmaktadır ve güçlü bir
belleğe sahiptir. Erken yaşta kitaplar ile etkileşime girmesiyle kelime dağarcığı, kendini ifade
etme biçimi, sözel yeterliliği gibi alanlarda ki yüksek performansı üstün yetenekli çocuklarda
görülen özelliklerden bazılarıdır. Mary’ın yaşıtlarına göre erken dönemde soyut düşünmeye
başladığı görülmektedir. Mary, yaşından beklenmeyen düzeyde olgun davranışlar
göstermektedir ve yaşıtlarından ziyade kendinden büyük kişiler ile daha iyi ilişkiler
kurmaktadır. Bunun en güzel örneği komşuları Roberta ile olan ilişkisidir. Mary’ın soyut
düşünme becerisinin hızlı bir şekilde gelişmesi ahlak gelişimini de olumlu yönde etkilemiştir.
Mary aynı zamanda çevresine karşı aşırı derecede duyarlı bir üstün yeteneklidir. Filmin
başlarında Mary servise binen arkadaşının çok güzel bir ödev yaptığını görür. Servisten biri bu
kişinin düşmesini sağlar ve ödevi bozulur. Mary bu duruma çok sinirlenir çünkü eğer
arkadaşının ödevi yere düşüp bozulmasıydı en iyi ödev olacaktı. Arkadaşının düşmesine neden
olan kişiye sinirlenir ve şiddet davranışında bulunur. Ayrıca “Almanya euro’yu bıraksa bile
dünya çapında bir kriz olabilir” ifadesi toplumsal duyarlılığının ve yaratıcı özelliklerinin bir
kanıtıdır. Ayrıca Mary de hayvan sevgisi olduğu da görülmektedir. Mary sorgulayıcı düşünme
yeteneğine sahiptir ve öğrenme merakı olduğu olmasıyla birlikte Frak ile tanrı hakkındaki
konuşma sahnesinde görülmektedir.
Mary’nın iletişim becerisi yüksektir ve yaşından büyükler ile anlaşabilecek beceriye de
sahiptir. Fakat üstün yeteneklilerde sık karşılaşılan bir durum olan yaşıtları ile iyi ilişkiler
kuramama Mary için de geçerlidir. Mary arkadaşları tarafından anlaşılmadığını ve sıkıcı
olduklarını düşünmektedir. Filmin başlarında Mary’da üstün yetenekli çocuklarda görülen eş
zamanlı olmayan gelişimi sosyal gelişimidir. Mary’in doğru ve yeterli bir eğitime tabi
tutulmasıyla birlikte arkadaşları ile olan sosyal ilişkilerinde de olumlu gelişmeler olduğu fark
edilmiştir.
Mary ilk olarak birlikte eğitim programı ile eğitim almaktadır. Filmin sonları da doğru ise
birlikte eğitim ile hızlandırma eğitimi kapsamında üniversiteden de eğitim aldığı görülmektedir.
Mary’ın yeteneklerine uygun bir şekilde eğitim almaya başlaması sosyo-duygusal gelişimine
olumlu yönde etkilemiştir.
Üstün yetenekli bireyler toplumsal ve bilimsel gelişim için oldukça önemlidir. Özellikle bilim
dünyasına olabilecek katkılarından dolayı etkili bir eğitim ve çeşitli uyarıcıların bulunduğu bir
çevrede üstün yetenekli bireyin duygu durumunu da önemseyerek verimli çalışmalar elde
edilebileceği düşünülmektedir. Unutulmamalıdır ki salt başarı mutluluk getirmez fakat
mutluluk başarı için motive edici önemli bir unsurdur.
LİTTLE MAN TATE FİLM ANALİZİ
Amerikan drama türünde bir filmdir.
Filmde üstün yetenekli çocuk olan 7 yaşındaki Fred Tate’nin yaşamı anlatılmaktadır. Fred,
annesi Dede Tate ile yaşamaktadır. Fred yaşıtlarından çok erken bir dönemde kendiliğinden
okumaya öğrenmesi üzerine annesi, Fred’in özel ve farklı bir çocuk olduğunu düşünmeye
başlıyor fakat onu normal bir çocukmuş gibi büyütmeye çalışıyor. Fred’in matematik, resim ve
piyanoya özel bir ilgisi olduğu filmde yer alan kesitlerden anlaşılmaktadır ve bu özelliklerinden
dolayı yaşıtlarından farklı olduğu göze çarpmaktadır. Fred, psikolog olan Jane Grierson’un
dikkatini çeker ve üstün yetenekli çocukların olduğu okulunda okuması gerektiğini düşünür.
Dede ise bu duruma sıcak bakmamaktadır. Fred’in 7 yaş doğum günü partisine hiçbir
arkadaşının katılmaması üzerine Dede, Fred’in üstün yetenekli çocuklar için olan okula
gitmesine izin verir. Jane, Fred ile sıcak samimi bir ilişkiden ziyade daha resmi ve vaka çalışma
ilişkisi kurar. Üstün yeteneklilerin olduğu bu okulda Fred, Damon adında matematik sihirbazı
olarak tanınan biri ile tanışır ve belki de Fred’un ilk arkadaşıdır diyebiliriz. Ardından Fred
üniversitede eğitim görmeye başlar ve burada kafasına küre gelmesi ile başlayan Eddie ile
arkadaş olur. Bu iki kişide Fred’den büyük kişilerdir. Jane önderliğinde Fred üstün yetenekli
çocukların olduğu bir panele katılır. Programda Fred, Jane’nin beklemediği şekilde cevaplar
verir ve programdan ayrılır. Fred evine dönmüştür ve annesi de geldikten sonra birbirlerine
özlemlerini dile getirirler. Fred artık üstün yetenekli bir çocuk olmanın getirdiği zorluklarla,
baskılarla baş etmeye alışmıştır. Dede, Fred için bir doğum günü partisi düzenler ve bu sefer
farklı olarak Fred’in arkadaşları da parti de bulunur.
Üstün yetenekli çocukların en belirgin özelliklerinden biri yaşıtlarından erken dönemde
gelişim göstermeleridir. Fred’in filmde görüldüğü kadarıyla en erken ilk gelişimsel becerisi
kendi başına okumayı öğrenmesidir. Okumayı öğrenmesi ile birlikte Fred yaşından
beklenmeyen kitapları da okumaya başlamıştır. Hızlı ve doğru kavrama, anlama, algıyabilme
ve kolay öğrenme becerileri ile beraber Fred birçok alana ilgi göstermeye başlamıştır.
Matematik, resim ve piyano gibi çok sayıda ilgi ve yeteneklerinin bulunması da üstün
yeteneklilere ait özelliklerden biridir. Üstün yetenekli bir çocuk olan Fred’un akranlarından
erken dönemde soyut düşünme yeteneğinin geliştiği görülmektedir. Ayrıca Fred’u sosyo-
duygusal gelişim alanı açısından incelendiğinde az da olsa yaşından büyük kişiler ile etkileşim
içerinde olduğu görülmektedir. Filmde genel olarak Fred’un yalnız olduğu ve sosyal
ilişkilerinde problem yaşadığını düşündürmektedir. Fred’da üstün yeteneklilerde eş zamanlı
olmayan gelişim alanı olarak sosyo-duygusal gelişim alanı olduğu görülmektedir. Fred’un
toprak ana eriyor yazını gördükten sonra üzülmesinde dolayı Fred için duygusal bir çocuk
olduğu söylenebilir. Fred’in zorbalığa uğraması duygusal gelişimini olumsuz etkilemiştir.
Ayrıca üstün yeteneklilere özgü olan özelliklerden biride çevreye kaşı aşırı duyarlılıktır ve
Fred’de de bu özellik görülmektedir. Üstün yetenekli çocukların bilişsel becerileri hızlı
kazanmaları ahlak gelişimlerinin de hızlanmasına neden olur. Fred’un çevreye karşı duyarlı
olması ahlaki gelişiminin yaşından beklenmeyen düzeyde ileri seviyede olduğunun kanıtıdır.
Ayrıca Fred’in annesine nazaran olgun davranışlar sergilemesi üstün yeteneklilerde görülen
yaşından beklenmeyen olgun davranışlar gösterme özelliğine örnektir.
Üstün yetenekli bir çocuk olan Fred’in eğitim hayatıyla ilgili bölümler filmede yer almaktadır.
Fred yaşıtlarıyla beraber birlikte eğitime tabii tutulmaktadır. Fred’un yaşıtlarına göre üst düzey
performans göstermesi dolayısıyla hızlandırma olarak adlandırılan sınıf atlaması sağlanmıştır.
Fred’in matematik olimpiyatlarına katılması ve üniversitede de eğitim görmesi zenginleştirme
programı olarak adlandırılabilir. Ayrıca Fred’a matematik alanında mentorluk uygulaması ile
yaşça büyük birisinin rehberlik ettiği de görülmektedir.
Üstün yetenekli çocukların ailelerinin çocukları için endişeleri bulunmaktadır. Fred’in annesi
Dede’nin ilk başta özel bir çocuk olan Fred’i normal çocuklar gibi büyütmeye ve eğitim
almasını sağlamaya çalışmasına rağmen süreç içerinde doğru bir yöntem olmadığını görmesi
ile üstün yeteneklilerin bulunduğu okula göndermeye karar vermiştir. Üstün yetenekli
çocukların ailelerin üstün yeteneklilere ilişkin özellikler, karşılaşabilecekleri sorunlar ve eğitim süreci ile ilgili bilgilendirilmeleri önem arz etmektedir.
MAGNUS FİLM ANALİZİ
türünde bir filmdir. Magnus filmi, Norveçli Magnus Carlsen’in satranç kariyerini konu
almaktadır.
Magnus filminin giriş kısmında Magnus Carlsen’in çocukluk yaşamı ile ilgili kesitler yer
almaktadır. Magnus Carlsen’in çocukluk yaşantısı ile ilgili ilk olarak erken yaşlarda yapboz ile
oynaması görülmektedir. Yapboz oyunu belli bir bilişsel beceri ve ince motor becerisi
gerektiren bir oyundur. Magnus yaşıtlarına göre erken dönemde yaşından ileri seviye oyunlar
oynaması ve yapbozu doğru bir şekilde tamamlayabilmesi üstün yetenekli çocuklarda görülen
özelliklerden biridir. Ayrıca Magnus’un 4-5 yaşlarında iken lego setlerini monte etmeye
çalıştığını görmekteyiz. Buradan yola çıkarak Magnus’un dikkatli, detaylı gözlem yeteneği ve
güçlü bir belleğe sahip olduğunun göstergesi olmakla birlikte üstün yeteneklilere ait
özelliklerden de biridir. Magnus’un lego monte etmeye çalışması bilişsel ve ince motor
gelişiminin yaşıtlarına göre hızlı bir şekilde ilerlemiş olduğunun göstergesidir. Filmde
Magnus’un çeşitli uyarıcılara maruz kaldığını görmekteyiz ve ailesinin bilinçli bir aile olması
dikkat çekmektedir. Babasının Magnus’a satranç öğretmesi yaşamının şekillenmesinde büyük
rol oynamaktadır. Satranç oyunu Magnus’un çok fazla dikkatini ve ilgisini çekmiştir. Satranç
oyunu hakkında daha çok bilgi sahibi olmak için Magnus araştırma yapmaya ve kitaplara
yönelmiştir. Yaşından beklenmeyen bir konuda meraklı olması, öğrenmek için yine yaşından
beklenmeyen düzeyde araştırma yapıp bilgi sahibi olması üstün yeteneklilerde de görülen
özelliklerden biridir. Öğrendiği bilgileri zihninde tutabilmesi güçlü bir belleğe sahip olduğunun
göstergesidir ve öğrendiği bilgileri oyuna aktarabilmesi ileri seviye bilişsel becerisinin
kanıtıdır. Magnus’un erken yaşlarda yaşından beklenmeyen düzeyde başarılar elde ettiği
kesitler filmde bulunmaktadır. Dünya Hızlı Satranç Şampiyonu gibi birçok örnek filmde
gösterilmektedir. Erken yaşta büyük başarılar elde etmiş Magnus’un ailenin sosyal desteği
açısından şanslı olduğu düşünülmektedir. Üstün yeteneklilerin karşılaştığı güçlüklerden biri de
çevresi tarafından her zaman başarılı olması gerektiği düşüncesidir. Beklenilmeyen herhangi
bir düşük başarıya tahammülsüzlük yaşayabilirler. Ayrıca Magnus’un ailesi ve arkadaşları ile
olumlu ilişkiler içerinde olduğu görülmektedir. Bu durum ise iletişim becerisinin yeterli
düzeyde olduğunun kanıtıdır. Magnus’un eğitim yaşantısı hakkında belgeselde yeterli görüntülerin bulunmaması nedeniyle bu konu ile ilgili herhangi bir görüş belirtilmeyecektir.
Naciye IŞIK
Yorumlar
Yorum Gönder