 |
BECK DEPRESYON ÖLÇEĞİ
Beck Depresyon Envanteri; Beck, Ward, Mack&Erbaugh ve Mendelson tarafından 1961 yılında İngilizce olarak oluşturulmuştur. 1971 yılında uygulanmaya başlanmış ve 1978 yılında çoğaltılmaya başlanmıştır. Beck, Rush, Shaw ve Emery tarafından 1979 yılında geliştirilmiştir (Avşar, 2007; Eskin&Harlak&Demirkıran&Derebay, 2013). Beck Depresyon Envanteri erişkinlere uygulanmaktadır (Uğuz&Toros&Yazgan İnanç&Çolakkadıoğlu, 2004).
Depresyonun vejetatif, duygusal, bilişsel ve güdüsel belirtilerini ölçmeye yarayan bir envanterdir. Beck, Gorbin ve Steer’in 1988 yılında yaptığı bir araştırmaya göre BDE, depresyonun şiddetini ölçmesi bakımından dünyada en yaygın olarak kullanılan ölçme aracıdır. BDE depresyon tanısı koymaktan ziyade depresyonun şiddetini ölçmek için kullanılmaktadır. Envanter 21 maddeden oluşmaktadır. 21 maddenin içeriği depresif olan ve depresif olmayan psikiyatrik hastalardan gözlemlenen belirtiler ve klinik gözlemelerden oluşmaktadır. BDE 4’lü Likert tipi bir ölçme aracıdır. Her soruda 0,1,2 ve 3 puanlı seçenekler bulunmaktadır. BDE’n uygulanması ortalama 10-15 dakika sürmektedir.( Avşar, 2007).
BDE’nin geçerlik ve güvenirliği Hisli tarafından 1988 yılında yapılmıştır. Türkçe’ye 1989 yılında uyarlanmıştır. Ölçeğin kesme puanı 17 olarak Hisli tarafından belirlenmiştir, 17’nin üzerinde olması depresyon tedavisinin gerektiğini saptamaktadır. BDE’nin puan aralıkları ve depresyon düzeyleri şu şekildedir;
0-9 :
depresyon yok
10-16 :
hafif düzeyde depresyon
17-29 :
orta düzeyde depresyon
30-69 :
şiddetli depresyon
BDE’n
Maddelerinin Ölçtüğü semptomlar şu şekildedir;
1-Üzüntü,
2- Karamsarlık, 3-Başarısızlık Duygusu, 4- Memnuniyetsizlik, 5-Suçluluk, 6-
Cezalandırılma Beklentisi , 7-Kendini Hor Görme, 8-Kendini Suçlama, 9-İntihara
Eğilimli Düşünceler, 10-Ağlama Nöbetleri, 11-Asabiyet, 12-Sosyallikten
Uzaklaşma, 13-Kararsızlık, 14-Bedensel İmaj Değişimi, 15-Geciktirme,
16-Uykusuzluk, 17-Bitkinlik, 18-İştah Kaybı, 19- Kilo Kaybı, 20-Fiziksel
Kaygılar, 21-Cinsel İsteksizlik (Avşar, 2007).
Testten
alınabilecek en yüksek puan 63’tür. Alınan puanın derecesi ile depresif belirtilerin
düzeyi doğru orantılıdır. Kolerasyon katsayıları 0.81 ve 0.73 olarak
bulunmuştur. Ölçeğin Cronbach alfa değeri ise Atlar ve Şafak tarafından 0.90
olarak bulunmuştur (Gülüm&Dağ, 2012).İç tutarlık güvenirlik katsayısı
0.84 olarak bulunmuştur (Eskin&Harlak&Demirkıran&Derebay,
2013).
BDE’ni
uygulayabilmek için özel bir eğitime ve psikopatoloji bilgisine ihtiyaç
duyulmamaktadır (Bunsuz, 2018).
BECK ANKSİYETE ÖLÇEĞİ
Beck Kaygı Ölçeğinin amacı anksiyete belirtilerinin
sıklığını bulmaktır (Toros&Tot&Düzovalı, 2002). Beck, Brown, Steer ve
Epstein tarafından geliştirilmiştir. Ulusoy, Erkmen ve Şahin tarafından
1986 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Ölçek 21 maddeden oluşmaktadır. 21
maddenin 13 maddesi fizyolojik semptomları, 5 maddesi kavrama ve 3 maddesi
hem somatik hem de kavrama belirtilerini açıklamaktadır (Karadağ&Uğur,
2021). 4’lü Likert tipinde hazırlanmış bir ölçektir. Cevaplar; hiç (0),
hafif derecede (1), orta derecede (2) ve ciddi derecede (3) şeklindedir.
Ölçekten alınabilecek en yüksek puan 63’tür. Ölçekten alınan puanlar
kaygı şiddeti ile doğru orantılıdır. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık
puanı 0.93 olarak bulunmuştur. Ölçek “Subjektif Belirtiler ve Somatik
Belirtiler” olmak üzere iki kategoriden oluşmaktadır (Arslan&Ayyıldız&Erdoğmuş
Mergen&Mergen, 2016; Doğan&Çoban, 2009). 1995 yılında ise Avcı
tarafından geçerlik ve güvenirlik hesaplanmıştır.
Ölçeğin puan
aralıkları aşağıdaki gibidir;
0-7 puan:
çok az kaygı
8-15
puan: hafifi düzeyde kaygı
16-25
puan: orta düzeyde kaygı
26-35 puan: şiddetli kaygı (Yahşi, 2018).
Naciye IŞIK
KAYNAKÇA
Arslan, H., Arslan, E., Ayyıldız, Ü.,
Erdoğmuş Mergen, B., Mergen, H. (2016). Eğitim
fakültesi
öğrencilerinin depresyon, anksiyete ve benlik saygısı puanlarının farklı
değişkenler
açısından değerlendirilmesi. MedicalSciences
Dergisi, 11(1), 1-13.
Avşar, F. (2007). Doğrulayıcı faktör analizi ve beck depresyon envanteri üzerine bir
uygulama (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi).
Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
Bunsuz, E., (2018). Kadınlarda bel çevresi ve beden kitle indeksi ve beck depresyon
envanteri puanlaması arasındaki ilişkinin saptanması ( Yayımlanmamış
yüksek lisans tezi).
Erciyes
Üniversitesi, Kayseri
Çoban A., E., Doğan, T. (2009). Eğitim
fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine
yönelik tutumları
ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim
Dergisi, 34 (153), 157-168.
Eskin, M., Harlak, H., Demirkıran, F.,
Derebay, Ç. (2013).algılanan stres ölçeğinin
türkçe’yeuyarlanması:güvenirlik
ve geçerlik analizi. New/Yeni
SymposiumJournal Dergisi,
51(3), 132-140.
Gülüm,V., Dağ, İ. (2012). Tekrarlayıcı
düşünme ölçeği ve bilişsel esneklik envanterinin
türkçe’ye
uyarlanması, geçerliliği ve güvenirliliği.
AnatolianJournal of Psychiatry Dergisi,
13, 216-223.
Karadağ, E., Uğur, Ö. (2021). Hemşire
akademisyenlerde müziğin anksiyete ve kaygı
düzeyine etkisi:
randomize kontrollü çalışma. Abant Tıp
Dergisi, 10(1), 154-162.
Toros, F., Tot, Ş., Düzovalı, Ö. (2002). Kronik
hastalığı olan çocuklar, anne ve
babalarındaki
depresyon ve anksiyete düzeyleri. Klinik
Psikiyatri Dergisi, 5, 240-247.
Uğuz, Ş., Toros, F., Yazgan İnanç, B.,
Çolakkadıoğlu, O. (2004). Zihinsel ve/veya
bedensel engelli
çocukların annelerinin anksiyete, depresyon ve stres düzeylerinin
belirlenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 7, 42-47.
Yahşi, A. (2018). Lise öğrencilerinde sosyal onay ihtiyacı ve kaygı düzeyleri arasındaki
ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi).
Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
Yorumlar
Yorum Gönder