SINIRDA KİŞİLİK BOZUKLUĞU NEDİR? NEDENLERİ NELERDİR? BELİRTİLERİ VE TANI KRİTERLERİ NELERDİR?

 

1- SINIRDA KİŞİLİK BOZUKLUĞU NEDİR?

    Diğer adııyla borderline kişilik bozukluğunun temel özelliği, ilişkilerde ve ruh halinde dürtüsellik ve istikrarsızlık göstermektir. Bireyin başkalarına karşı tutum ve davranışları hızlı ve keskin bir şekilde değişir. Sınırda kişilik bozukluğu (SKB) olan insanların bu ruh hali değişimleri ve yoğun öfkeleri kişiler arası ilişkilerine zarar verir. SKB'li kişiler yalnız kalmaya tahammül edemezler ve terk edilme korkuları vardır. kronik depresyon ve boşluk duyguları vardır.

    Bu kişiler, genellikle kendine zarar veren davranışlar sergiler. Bu davranışlar arasında özkıyım, kumar, maddeyi kötüye kullanım,tutarsızca para harcama ve rastgele cinsel aktivitede bulunmak vardır. Sınırda kişilik bozukluğu olan kişilerin en az üçte ikisi, hayatlarının bir döneminde, bilerek kendilerine zarar veren davranışlarda bulunurlar. Ancak bu kişilerin niyeti intihar etmek değil sadece kendisine zarar vermektir.

2- SINIRDA KİŞİLİK BOZUKLUĞU NEDENLERİ NELERDİR?

    Biyolojik faktörler, SKB'nin gelişiminde bir hayli etkilidir. Genlerin etkisi, bu bozukluğun gelişiminde diğer etkenlere göre %60 daha fazladır. Ayrıca bu kişilerde düşük serotonin işlevi görülür.

    Sınırda kişilik bozukluğu olan bireylerin çocukluk çağlarında yaşadıkları bir ebeveyn ayrılığı, sözlü taciz ve duygusal taciz geçmişi olasılıkları, kişilik bozukluğu tanısı konulmuş diğer bireylere göre daha fazladır.

3- SINIRDA KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN TANI KRİTERLERİ NELERDİR?

DSM-5'e göre tanı kriterleri

• Terk edilmekten kaçınmak için aceleci gayretler sergilemek.
• Başkalarını idealleştiren ya da değersizleştiren kişiler arası ilişkiler.
• İstikrarsız benlik duygusu.
• Para harcama, cinsel ilişki, madde kullanımı, pervasızca araba kullanma ve aşırı yeme gibi en az iki alanda kendisine zarar veren dürtüsel ve impulsif davranuşlar.
• Tekrarlayan intihar etme davranışı, jestler ya da kendi kendine zarar veren davranışlar.
• İşaretlenmiş ruh hali tepkiselliği.
• Kronik boşluk hisleri
• Tekrarlayan yoğun ya dakötü kontrol edilmiş öfke nöbetleri
• Stresli anlarda, geçici paranoyak düşünceler ve disosiyatif semptomlar deneyimleme eğilimi.

        Erken ergenliğin başında başlayarak birçok bağlamda kendini gösteren bu semptomların 5 veya daha fazlası sizde bulunuyorsa doktorunuza başvurmayı unutmayın.

    Sınırda kişilik bozukluğuna sahip kişilerin dörtte üçü, 10 ya da 15 yılı aşkın bir sürede davranışlarında istikrar kazanır ve tanı kriterlerini karşılamazlar. Birçok kişi 40 yaş itibarıyla artık tanı kriterlerini karşılamazlar.

    -PINAR TERZİOĞLU