ŞİZOFRENİ NEDİR? ŞİZOFRENİ BELİRTİLERİ NELERDİR? ŞİZOFRENİ TANI KRİTERLERİ NELERDİR?

 




1-ŞİZOFRENİ NEDİR?

    Şizofreni, düşünce, duygu ve davranıştaki bozulmalar ile tanımlanabilen bir bozukluktur. Bu bozulmalar; fikirlerin mantıklı bir şekilde ilgili olmadığu bozulmuş düşünce, hatalı algılama ve duygu ifadesindeki eksiklikleri kapsamaktadır. Terim anlamı ile, kişide, gerçeklerle olan ilişkilerin büyük ölçüde azalması, düşünce, duygu ve davranışlarda önemli bozulmaların ortaya çıkması gibi belirtiler gösteren bir ruh hastalığıdır. Şizofreni, erkekleri kadınlara göre daha fazla etkiler ve genellikle ergenlik döneminde başlar.



2- ŞİZOFRENİ BELİRTİKERİ NELERDİR?

Belirtiler; pozitif, negatif, dağınık ve devinimsel belirtiler olmak üzere dörde ayrılır. Pozitif belirtiler sanrılar ve varsanıları içerir. Pozitif belirtiler bir sanrının veya halüsinasyonun varlığıyla açıklanabilir. Negatif belirtiler ise normal insanlarda var olan bazı durumların olmaması durumudur. Bunlar;

a- Avolisyon/ İstemsizlik: Apati (duyumsamazlık) veya avolisyon (istemsizlik), rutin olan günlük aktivitelere duyulan isteksizlik ve devamlılık gösterme yetersizliğidir.

b-Asosyallik: Zayıf sosyal becerileri ifade eder.

c- Anhedoni: Zevk alamama durumudur. Ancak bu zevk alamama anda yaşanan şeylerdeki hazsızlığı tanımlanmaz. Daha çok geleceğe yönelik beklentisel hazlarda eksiklik vardır.

d- Aloji: Konuşma miktarındaki belirgin azalmayı ifade eder (DSM-5 Anormal Psikoloji,2019). Kişiler genellikle fazla konuşmamayı tercih ederler. sorulan sorulara en kısa şekilde, genellikle bir iki kelime şeklinde cevap verirler.

e- Künt Duygulanım: Duyguların dışa vurumundaki eksikliğini belirtir. Burada duygu eksikliği yoktur. Şizofren kişiler, duygularını herkes kadar yoğun hissederler ancak dışa vurumakta zorlanırlar ve genellikle ifadesizdirler.


    Dağınık belirtiler ise, dağınık konuşma ve dağınık davranışı kapsar. Dağınık konuşma;kişinin düşüncelerini ifade ederken söylediklerinin anaşılmayacak düzeyde olmasıdır. birey konudan konuya atlar. Kelime anlamlarında sıkıntı yaşarlar. Dağınık davranışlar pek çok farklı şekilde görülebilir. Kişi yaşına uygun olmayan davranışlar sergileyebilir, sıra dışı giyinebilir, anlamsız davranabilir ve günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmekte zorlanırlar.

    Devinim Belirtiler ise  iki türlü görülebilir. Bunlar; katatonik coşku dediğimiz heyecan krizleri, yerinde duramama vb. ve katatonik hareketsizlik olarak adlandırılan bir hareketi anormal derecede uzun bir süre gerçekleştirmektir. Katatonik hareketsizlikte kişi rahatsız bir pozisyonda saatlerce oturabilir.



3- ŞİZOFRENİ TANI KRİTERLERİ
    
  • Sanrılar
  • Varsanılar
  • Dağınık konuşmalar
  • İleri derecede dağınık davranışlar ve katatonik hareketsizlik
  • Duygusal katılımda azalma veya istemsizlik

Bu belirtilerden ilk üçünün varlığı şizofreni tanısı koymak için yeterlidir.


    -PINAR TERZİOĞLU

Yorumlar